Nguyễn Văn Huynh (86) HCV 100m nam giải VĐQG 2012 - Ảnh: QT

Tầm quan trọng của việc chuẩn hóa các bài tập thể lực

Ở nước ta hiện nay, môn điền kinh được Tổng cục TDTT đưa vào nhóm những môn thể thao đầu tư trọng điểm để nâng cao vị thế thể thao đất nước trên đấu trường quốc tế.

Qua quá trình tổng kết kinh nghiệm của các cường quốc thể thao (Mỹ, Đức, Anh, Nga, Trung Quốc...) cho thấy tính kế hoạch hoá các hoạt động thể thao là nét nổi bật trong quá trình quản lý huấn luyện.Vì vậy, việc chuẩn hoá các mặt huấn luyện ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trong nền thể thao hiện đại.Trên thực tiễn, các nước có nền thể thao tiên tiến việc chuẩn hoá tất cả các mặt, các khâu trong huấn luyện đã trở thành phổ biến.Đặc biệt đối với các môn thể thao cá nhân, mà trong đó thành tích thi đấu phụ thuộc chủ yếu vào chính bản thân VĐV.Chuẩn hóa các bài tập luyện trong điền kinh, đặc biệt là các cự ly ngắn 100 - 200m là rất quan trọng.

Chạy cự ly ngắn không những là nội dung thi đấu hấp dẫn, mạnh mẽ nhất trong môn điền kinh mà còn là một phương tiện tuyệt vời để phát triển sức nhanh, sức mạnh cho VĐV các nội dung, các môn thể thao khác. 

Vì vậy, để giữ vững và phát triển thành tích môn điền kinh đặc biệt là chạy cự ly ngắn, cần phải nghiên cứu, xây dựng hệ thống nội dung huấn luyện năm cho các VĐV.

Bài tập thể lực cho VĐV chạy 100m - 200m là việc thực hiện các động tác cụ thể, để tăng cường thể chất và nâng cao trình độ thể thao.

Để đạt được thành tích cao, người ta phải sử dụng các phương tiện khác nhau. Trong huấn luyện chạy 100m - 200m thì nhóm phương tiện đặc trưng bao gồm: Điều kiện về dụng cụ; tạ, bóng, dây chun, phụ tải...), điều kiện về môi trường tự nhiên và bài tập thể lực. Trong đó, bài tập thể lực đóng vai trò chính nhằm chuẩn bị thể lực chung và phát triển thể lực chuyên môn cho VĐV chạy 100m-200m.

Các bài tập thể lực chạy 100m-200m được sử dụng phải phù hợp với mục đích nhiệm vụ của quá trình huấn luyện. Lựa chọn một cách hợp lý từng bài lập thể lực thông qua việc phân chia một cách tối ưu khối lượng vận động và cường độ vận động của từng bài tập hoặc từng nhóm bài tập.Các bài tập phải được sắp xếp trình tự, hệ thống nhằm phát triển đẩy đủ những năng lực cần thiết và phù hợp với yêu cầu kỹ, chiến thuật.

Trong huấn luyện chạy 100m-200m hiện đại, việc tập luyện diễn ra đều đặn hàng ngày. Mỗi ngày không chỉ diễn ra một bài tập mà phải sử dụng nhiều bài tập với mục đích phát triển các nhóm cơ nhỏ khác nhau. Do đó, tập luyện phải là quá trình luân phiên liên lục. Trong từng thời kỳ khác nhau, tính chất và yêu cầu của bài tập cũng mang ý nghĩa khác nhau.

Bài tập thể lực chuyên môn là tổng hợp các yếu tố động tác của thi đấu mang những nét đặc trưng gần giống hoặc giống yêu cầu thi đấu.Ưu thế của các bài tập phát triển thể lực chuyên môn trong chạy l00m-200m là thông qua việc thay đổi các đặc điểm của lượng vận động tập luyện tác động có trọng điểm vào từng năng lực riêng biệt.

Các loại hình bài tập phát triển thể lực chuyên môn

Có hai loại bài tập phát triển thể lực chuyên môn là: Bài tập phát triển thể lực chuyên môn cơ sở và bài tập phát triển thể lực chuyên môn cơ bản.

Bài tập phát triển thể lực chuyên môn cơ sở được hình thành và phát triển trên cơ sở phát triển thể lực chung, biện pháp thực hiện các bài tập là lặp lại nhiều lần. Việc lựa chọn bài tập có ý nghĩa rất quan trọng vì nếu không nắm được các nguyên tắc, phương pháp, tính hệ thống, tính phù hợp trong từng giai đoạn cụ thể, sẽ dễ dàng dẫn đến sai lầm và ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển các tố chất thể lực chuyên môn. Cho nên, các bài tập được lựa chọn làm phương tiện huấn luyện các tố chất thể lực chuyên môn cơ sở còn phải thực hiện với cường độ nhỏ, mặt khác khối lượng thực hiện các bài tập đó cũng phải được tăng lên từ từ, từ dễ đến khó.

Bài tập phát triển thể lực chuyên môn cơ bản là việc nâng cao đến mức cần thiết sự phát triển các tố chất vận động và khả năng chức phận của các cơ quan nội tạng.Trước tiên, các bài tập này phải phù hợp với việc phát triển các tố chất vận động, mà sự phát triển các tố chất này phụ thuộc chủ yếu vào các bài tập riêng có cường độ như cường độ thi đấu hoặc giảm hơn chút ít, hoặc cao hơn. Theo chúng tôi khi thực hiện các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho VĐV chạy l00m-200m, cần hướng tới việc củng cố hoàn thiện các mặt năng lực cần thiết của cơ thể như: Tốc độ, sức bền tốc độ, sức mạnh tốc độ, sức bền chuyên môn là những tố chất đặc thù của nội dung chạy l00m-200m. Tuy nhiên, khi ứng dụng các bài tập này cần thực hiện với khối lượng vừa phải, chú ý phát triển các nhóm cơ nhỏ, khối lượng được nâng dần theo từng thời kỳ của lứa tuổi, đặc biệt khả năng phối hợp vận động, tính linh hoạt lại chiếm vị trí then chốt cần ưu tiên sử dụng.

Khi sử dụng bài tập, phải đảm bảo tính phù hợp, tính hệ thống, tính khoa học.Có như vậy, mới có thể tác động đúng và hiệu quả đến sự phát triển các tố chất thể lực đặc thù của nội dung chạy l00m-200m. Hiện nay, có nhiều quan điểm khác nhau về lựa chọn và xây dựng nội dung các bài tập huấn luyện năm cho VĐV chạy 100m-200m một cách cụ thể, có căn cứ thực tiễn khoa học.

Xuất phát từ thực tế huấn luyện và thông qua việc kiểm nghiệm, VĐV chạy l00m - 200m cần sử dụng các bài tập phát triển:

- Tốc độ.

- Sức mạnh.

- Sức mạnh tốc độ.

- Sức bền tốc độ.

- Sức bền chuyên môn, sức bền chung.

- Kỹ thuật.

- Khả năng phối hợp vận động.

Đối với VĐV có trình độ kỹ thuật thuần thục, nên lấy phát triển tốc độ, sức mạnh, sức bền làm chính.

Trước khi tập luyện các tố chất liên quan đến sức mạnh, tốc độ, kỹ thuật cần phải khởi động kỹ, chú ý thả lỏng nhằm nâng cao tính đàn hồi của cơ bắp.Nên sắp xếp nửa đầu của buổi tập, không nên tập luyện vào lúc đã mệt mỏi.Bởi vì mệt mỏi sẽ ảnh hưởng không tốt đến các nhân tố tạo nên sức mạnh, tốc độ, kỹ thuật sẽ mất đi tính nhịp điệu, kỹ thuật sai dễ chấn thương.Nếu tập miễn cưỡng thường không có hiệu quả, đôi khi còn tác hại, khi huấn luyện cần tăng số lần lặp lại.

Vì vậy, khi lựa chọn sắp xếp hệ thống các bài tập phát triển tố chất thể lực trong quá trình huấn luyện, cần tuân thủ các nguyên tắc nâng dần lượng vận động, nguyên tắc hệ thống, nguyên tắc lựa chọn, nguyên tắc phù hợp, các bài tập được tiến hành tuần tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp và phải căn cứ vào quy luật phát triển về lứa tuổi, giới tính, trình độ và đặc điểm tâm sinh lý của từng 

http://www.thethaohangngay.net/